Aral Gölü Oluşumu ve Özellikleri
15 Mayıs 2024 Çarşamba

Aral Gölü Oluşumu ve Özellikleri

Aral Gölü Özbekistan ile Kazakistan arasında yer alan ama büyük bir kısmı Özbekistan sınırları içinde yer alan göldür. Aral Gölü Asya'da ikinci, dünyada dördüncü en büyük göllerden olup yüz ölçümü yaklaşık 66.700 kilometrekare civarındadır. Aral Gölü büyüklük sırasına göre; Hazar, Superior, Viktorya göllerinden sonraki sırada yer alır. Jeolojik devirlerde Aral Gölü'nün yüksekliği şu an olduğundan katlarca fazladır ve güneyde Hazar Gölü ile bağlantı gösterir. Son yıllarda aşırı sulama nedeni ile ise eski yüz ölçümünün çok az bir kısmının hayatta kaldığı bilinmektedir. Eskiden Aral Gölü'nün bulunduğu bölgede yazlar oldukça kurak geçmektedir. Bu gölün Hazar Gölü dışında beslendiği akarsular vardır ama buna rağmen suyun buharlaşma durumu oldukça fazladır bu da gölün küçülmesinin baş sebeplerindendir. Buharlaşma oranı yüksek olan Aral Gölü'nün tuzluluk derecesinin düşük olması ise bu gölün canlılık oranının yüksek olduğunun bir göstergesidir.


Aral Gölü'nün başlıca su kaynakları


Amuderya ve Siriderya nehirleridir. Bu nehirler dışında çevredeki yüksek dağlardan akan su kaynakları ile Aral Gölü beslenir. Aral Gölünde birçok ada ve adacıkları da içinde barındırır. Bol miktarda balık türü bulunduran bu gölde özellikle sazan balığı popülasyonu üst seviyededir. Aral Gölü'nün etrafında nüfus yoğunluğu fazla değildir. Genelde bu göl ve çevresi balıkçıların yaşadığı ve barındığı yerleşim merkezlerinden oluşur.

Aral Gölünün küçülmesi ise çok eski yıllardaki insan hareketlerinin nedeniyle oluşmaktadır. Öncelikle 1960 'lı yılların başında, Sovyetler Birliği yani Rusya ekonomistleri Özbekistan'da ve Kazakistan'da pamuk ekme, pamuk yetiştirme, pamuk üretme ve ihraç edebilme düşüncelerine yoğunlaşırlar. Fakat arazilerini sulayabilecek yeterli su kaynağı bulamazlar. Pamuk üretimi için su ihtiyacını Aral Gölü'nü besleyen Ceyhun ve Seyhun nehirlerinin sularını arazilerine yönlendirerek sağlarlar. Ama unuttukları bir şey vardır ki o bir gölün kaderini değiştirmek üzeredir. 1960 yılından sonra Aral Gölü yeterli seviyede beslenememeye ve sıcakların da etkisiyle kurumaya başlar. Günümüzde gölün suyunun yaklaşık 152 kilometresinin çekildiği belirtilmiştir. Bu ciddi bir kuraklık rakamıdır. Şöyle ki günümüzde gölün %79-80'lik kısmı buharlaşıp gitmiştir. Bu dönemden sonra Amuderya ve Siriderya nehirleri aşırı derecede alüvyon taşıdıkları için de göl dolmuş ve küçülmüştür. 1960'taki bu vakadan sonra gölün durumu kötüye gitmiştir 1989'da Aral Gölü ikiye ayrılmıştır. Bunlar: Göçük göl ve Büyük göl olarak adlandırılmıştır. Bu iki küçük gölün tuz oranı oldukça yüksektir. Buharlaşmanın etkisiyle ortaya çıkan bu problem göldeki tatlı suda yaşanan çoğu bitki ve hayvan türünün ölümüne ve nesillerinin tükenmesine sebep olmuştur.


Haritada Aral Gölü


Aral Gölü Yorumları

İlk yorumu siz yapmak istermisiniz?

Yorum Yap

şifre

Çok Okunanlar

Haber Bülteni

Popüler İçerik

Titreyengöl Oluşumu ve Özellikleri

Titreyengöl Oluşumu ve Özellikleri

Nazik Gölü Tarihi ve Özellikleri

Nazik Gölü Tarihi ve Özellikleri

Amik Gölü Oluşumu ve Özellikleri

Amik Gölü Oluşumu ve Özellikleri

Tortum Gölü Tarihi ve Özellikleri

Tortum Gölü Tarihi ve Özellikleri

Manyas Gölü Oluşumu ve Özellikleri

Manyas Gölü Oluşumu ve Özellikleri

Güncel

Çad Gölü Oluşumu ve Özellikleri

Çad Gölü Oluşumu ve Özellikleri

Güncel

Aktaş Gölü Oluşumu ve Özellikleri

Aktaş Gölü Oluşumu ve Özellikleri

Güncel

Gölbaşı İklim ve Bitki Örtüsü

Gölbaşı İklim ve Bitki Örtüsü

Çamiçi Gölü Oluşumu ve Özellikleri

Çamiçi Gölü Oluşumu ve Özellikleri

İşkodra Gölü Oluşumu ve Özellikleri

İşkodra Gölü Oluşumu ve Özellikleri

Kazak Gölü Oluşumu ve Özellikleri

Kazak Gölü Oluşumu ve Özellikleri

Cenevre Gölü Oluşumu ve Özellikleri

Cenevre Gölü Oluşumu ve Özellikleri

Azap Gölü Konumu ve Özellikleri

Azap Gölü Konumu ve Özellikleri

Küçükçekmece Gölü Tarihi ve Özellikleri

Küçükçekmece Gölü Tarihi ve Özellikleri

Çıldır Gölü Oluşumu ve Özellikleri

Çıldır Gölü Oluşumu ve Özellikleri

Çıldır Gölü, Doğu Anadolu'nun Van Gölünden sonra en büyük gölü olma özelliğine sahip Çıldır Gölü Ardahan ve Kars il sınarları içinde yer almaktadır. Anadolum[...]

Bursa Uluabat Gölü Oluşumu ve Özellikleri

Bursa Uluabat Gölü Oluşumu ve Özellikleri

Bursa Uluabat Gölü, Bursa uluabat gölü adından da anlaşılacağı gibi bursa ilindedir. Rakımı yaklaşık olarak 7 metredir. Bursa uluabat gölü diğer göllerden daha zen[...]

Sirk Gölü Oluşumu ve Özellikleri

Sirk Gölü Oluşumu ve Özellikleri

Sirk Gölü, buzul aşındırmasından ve birikiminden meydana gelen su birikintisi olan göldür. Kenarları sarp yarım daire şeklindeki çanaklar sirk anlamına gelir. Vadi buz[...]

Volkanik Set Gölü Özellikleri ve Örnekleri

Volkanik Set Gölü Özellikleri ve Örnekleri

Volkanik Set Gölü, Aktif olan volkanik dağlardan çıkan lavların setlerin veya çukurlukların önünü kapatarak su birikintisi oluşturmasıyla meydana gelen göllere volkan[...]

Zürih Gölü Oluşumu ve Özellikleri

Zürih Gölü Oluşumu ve Özellikleri

Zürih Gölü: Zürih gölü İsviçre'de Zürih şehrinin güney doğusunda yer almaktadır. Gölün doğusunda Zürichberg-Adlisberg, Forch ve Pfannenstiel tepeleri ile ayrılan [...]

Instagram

  • galeri1
  • galeri2
  • galeri3
  • galeri4
  • galeri5
  • galeri6